Kiến thức dưỡng da
ĐIỀU TRỊ NÁM DA AN TOÀN
Apr
- Nám da là gì?
Nám da là tình trạng xuất hiện những biến đổi sắc tố gây nên các mảng hoặc đốm màu nâu nhạt, nâu sẫm hoặc nám, bằng phẳng với vùng da xung quanh.
Nám da thường xuất hiện ở những vùng thường xuyên tiếp xúc với ánh sáng mặt trời như má, mũi, trán, tay.
Mảng sắc tố có thể thay đổi từ nhạt sang đậm theo thời gian và các mùa trong năm (nặng hơn vào mùa hè).
Bệnh có thể gặp ở cả nam lẫn nữ nhưng nữ giới chiếm 90% và được phân thành:
- Nám nông: do sắc tố melanin xâm nhập vào lớp tế bào sừng của da. Đặc điểm là màu nâu nhạt, bờ rõ, tổn thương dạng mảng nhỏ từ 1-2mm và tập trung ở vùng mũi, cằm, trán, gò má…
- Nám sâu: do melanin xâm nhập vào lớp trung bì của da. Nám có màu nâu sầm, bờ không rõ tạo thành các đốm nhỏ. Hay gặp ở phụ nữ sau 30 tuổi hoặc tiền mãn kinh.
- Nám hỗn hợp: phổ biến và khó điều trị nhất với đặc trưng là các đốm hoặc mảng sắc tố nằm rải rác quanh mặt (gò má, trán, mũi..)
- Nguyên nhân gây nám da
Nguyên nhân nội sinh
- Mang thai: trong quá trình mang thai có sự thay đổi về nội tiết tố nữ (progesterone và estrogen) dẫn đến kích thích sản sinh melanin gây nám da.
- Bệnh tuyến giáp: sự thay đổi hoocmon tuyến giáp làm rối loạn nhịp tim, rối loạn trao đổi chất làm ảnh hưởng hoạt động tế bào dẫn đến nám.
Nguyên nhân ngoại sinh
- Stress: căng thẳng, mệt mỏi trong công việc và cuộc sống dẫn đến tăng hormone cortisol và tăng sự hoạt động của tế bào sắc tố gây nám da.
- Ánh nắng mặt trời: nguyên nhân phổ biến nhất. Tia UV từ mặt trời kích thích sản xuất melanin bảo vệ cơ thể gây nên những mảng sắc tố.
- Sử dụng thuốc: thuốc động kinh, thuốc hạ huyết áp, thuốc tránh thai,..
- Chẩn đoán nám da
Khám lâm sàng: thời gian xuất hiện sắc tố, yếu tố nguy cơ và quan sát da
Sinh thiết vết nám: sử dụng kim nhỏ, có đầu cắt đặc biệt để lấy mẫu tế bào da từ 2-5mm. Sau đó gửi phòng giải phẫu bệnh để nhuộm soi, đưa ra phân loại và mức độ nặng của bệnh.
- Điều trị nám da
Thăm khám bác sĩ chuyên khoa và bác sĩ có thể sử dụng đơn độc hoặc kết hợp nhiều phương pháp để điều trị nám da.
Điều trị bằng kem bôi kết hợp kem chống nắng
Các loại kem bôi trị nám thường có tác dụng thúc đẩy tăng sinh tế bào, ức chế tyrosinase, loại bỏ tế bào sừng, bao gồm:
- Hydroquinone: hoạt chất vàng trong điều trị nám da, tuy nhiên cần tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ.
- Hydrocortisone: mờ nám da tại chỗ và giảm kích ứng da nhưng tuyệt đối tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ.
- Axit azelaic: dùng được cho phụ nữ mang thai.
- Axit tranexamic: mờ nám, giảm thâm, làm sáng và đều màu da.
- Tretinoin: giảm nám da, điều trị mụn trứng cá. Tuy nhiên không dùng cho phụ nữ có thai và có dự định mang thai trong 6 tháng hoặc đang cho con bú vì gây ảnh hưởng đến thai nhi.
Điều trị bằng peel da
Là phương pháp sử dụng chất hóa học làm bong lớp tế bào sừng trên bề mặt da và giúp kích thích tăng sinh tế bào dưới da.
Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, người bệnh không nên tự ý sử dụng sản phẩm peel tại nhà mà chưa có sự đồng ý của bác sĩ chuyên khoa.
Điều trị bằng laser
Bác sĩ sử dụng tia laser và cường độ thích hợp giúp tấn công sâu và phá hủy các đốm và mảng nám từ nông đến sâu trong da.
Lưu ý, không phải tất cả trường hợp nám da đều có thể điều trị hiệu quả bằng laser. Bệnh nhân cần được thăm khám và đánh giá tình trạng da để đưa ra phác đồ điều trị phù hợp nhất.
Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP)
Bác sĩ sẽ lấy một lượng máu từ cơ thể người bệnh, thực hiện tách những tế bào tiểu cầu và tiêm ngược lại vào da. Phương pháp này kích thích da phát triển, giảm lão hóa và mờ nám.
- Chăm sóc da bị nám
- Giảm tác động của ánh nắng mặt trời lên da: đội mũ nón, sử dụng kem chống nắng hoặc hạn chế ra đường khi nắng gắt.
- Tránh ánh sáng xanh từ tivi, máy tính, các thiết bị điện tử bằng cách giảm thời gian sử dụng và ngồi xa.
- Tham gia hoạt động văn nghệ, đi chơi cùng bạn bè để giải tỏa stress.
- Ngủ đủ 7-8 giờ/ngày để làn da được nghỉ ngơi và hồi phục.
- Chế độ ăn bổ sung vitamin C, E, beta-carotene…và các khoáng chất.
